- Ana Sayfa
- Hizmetler ve Bölgeler
- Çekim ve KVKK
Rehber · Çekim ve kişisel veri
İşletmede Müşteri ve Çalışan Çekimi İzin ve KVKK
İzinsiz video çekmek suç mu diye arayan işletme sahibi çoğu zaman şunu öğrenmek ister: restoranımda, otelimde ya da salonumda çektiğim görüntüyü sosyal medyada paylaşabilir miyim? Cevabın temeli, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na göre kişinin görüntüsünün kişisel veri olmasıdır. Bu yazı işletmelerin tanıtım çekimlerinde dikkat etmesi gereken noktaları genel hatlarıyla anlatır. Hukuki görüş değildir; somut durumunuz için güncel mevzuata ve bir uzmana başvurun.
Bu yazının kapsamı
Bu sayfada, bu yazının yazıldığı tarih itibarıyla Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun genel ilkelerini ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun (KVKK Kurulu) internet sitesinde yayımladığı karar özetleri ile duyuruların işaret ettiği yönü aktarıyoruz. Madde numarası ve yaptırım tutarı vermiyoruz.
Başlıktaki soru olan izinsiz çekimin suç oluşturup oluşturmadığı ceza hukukunun konusudur ve somut olaya göre değişir; bu yazı o konuda bir değerlendirme yapmaz. Burada yalnızca işletmelerin tanıtım amacıyla yaptığı çekim ve paylaşımlarda kişisel verilerin korunması boyutunu ele alıyoruz. Kesin değerlendirme için bir avukata ya da veri koruma uzmanına danışın.
Görüntü neden kişisel veri?
Kanun, kimliği belirli ya da belirlenebilir bir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi kişisel veri sayar. Bir kişinin yüzünün ya da onu tanınır kılan başka özelliklerinin yer aldığı fotoğraf ve video da bu tanımın içindedir. Bu görüntüyü çekmek, saklamak ve paylaşmak kişisel veri işleme faaliyetidir.
Kişisel veri işlemek için kanunda sayılan hukuki sebeplerden birine dayanmak ve ilgili kişiyi bilgilendirmek (aydınlatma) gerekir. İşletme bu noktada veri sorumlusu konumundadır; çekimi bir ajansa yaptırmış olması sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Tanıtım amaçlı paylaşımda açık rıza
Bir müşterinin görüntüsünü reklam ya da sosyal medya içeriğinde kullanmak, hizmeti sunmak için zorunlu bir işlem değildir. KVKK Kurulu'nun yayımlanmış kararları arasında, tanıtım amacıyla çekilen fotoğrafların paylaşılmasını ve rızasını geri alan kişinin görüntüsünün kaldırılmasını konu alanlar bulunur. Bu kararların işaret ettiği yön, tanıtım amaçlı paylaşımlarda kişinin açık rızasının aranmasıdır.
Açık rıza; belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle verilen onaydır. Genel ve ucu açık bir onay cümlesi bu ölçütleri karşılamaz. Kişi neye, hangi amaçla ve nerede yayımlanmak üzere onay verdiğini bilmelidir. Rıza bir hizmetin ön koşulu yapılmamalı, kişi hayır diyebilmelidir.
Aydınlatma ve rıza metni ayrı tutulur
Aydınlatma, kişiye verisinin kim tarafından, hangi amaçla işleneceğini ve haklarını bildirmektir. Açık rıza ise kişinin buna onay vermesidir. Bunlar iki ayrı işlemdir. KVKK Kurulu'nun 2026 tarihli bir ilke kararına ilişkin aktarımlara göre aydınlatma metni ile açık rıza metninin ayrı düzenlenmesi ve tek bir onayla birlikte alınmaması gerekir. Karar metnini Kurul'un sitesinden okumanızı öneririz.
Pratikte bu, masaya bırakılan tek satırlık bir notun ya da girişteki genel bir tabelanın yeterli olmayacağı anlamına gelir. Metinlerinizi bir veri koruma uzmanına hazırlatın; hazır şablonlar işletmenizin gerçek uygulamasıyla örtüşmeyebilir.
Müşteri çekimlerinde pratik düzen
Aşağıdaki maddeler, Kavron Media olarak çekimlerde uyguladığımız çalışma düzenidir. Yasal bir yükümlülük listesi değildir ve tek başına uygunluk sağlamaz; ancak riskleri belirgin biçimde azaltır.
- Çekim günü ve saati önceden duyurulur; mümkünse çekim misafir yoğunluğunun az olduğu saatte yapılır.
- Tanınabilir biçimde görünecek kişilerden çekimden önce yazılı onay alınır; çekim izni ve paylaşım izni ayrı ayrı sorulur.
- Onay vermeyen kişiler kadraja alınmaz; alınmışsa görüntü kullanılmaz ya da kişi tanınmayacak hâle getirilir.
- Kalabalık mekânlarda yüzlerin seçilmediği geniş planlar, arkadan çekimler ve ayrıntı kareleri tercih edilir.
- Çocuklar için velinin onayı olmadan çekim yapılmaz; biz çocukların tanınabildiği kareleri kullanmamayı tercih ediyoruz.
- Havuz, plaj, spa ve soyunma alanı gibi mahremiyetin yüksek olduğu yerlerde ek özen gösterilir; çoğu zaman bu alanlar misafirsiz çekilir.
- Onay formları ve hangi görüntünün kime ait olduğu kaydedilir; kaldırma talebi geldiğinde hızlı işlem yapılabilir.
Çalışan çekimleri
Çalışanların görüntüsü de kişisel veridir. İş sözleşmesi imzalanmış olması, çalışanın yüzünün reklamda kullanılabileceği anlamına gelmez. Tanıtım içeriklerinde yer alacak çalışandan bu amaca özel onay alın ve onayın gerçekten gönüllü olmasına dikkat edin; işveren karşısında çalışanın hayır demesi zor olabilir.
Kamera önüne çıkmak istemeyen çalışanı zorlamayın, görevini kadraj dışında sürdürmesine imkân tanıyın. İşten ayrılan bir çalışan görüntüsünün kaldırılmasını isterse bunu nasıl karşılayacağınızı baştan planlayın. Bu yüzden uzun süre kullanılacak tanıtım filmlerinde kimlerin yer alacağı çekimden önce düşünülmelidir.
Rıza geri alınırsa ne olur?
Açık rıza sonradan geri alınabilir. Kurul'un yayımlanmış kararları arasında, rızasını geri alan kişinin görüntüsünün kaldırılmamasını konu alanlar da vardır. Bir müşteri ya da çalışan görüntüsünün yayından kaldırılmasını istediğinde, talebi oyalamadan yerine getirmek gerekir.
Bunun üretim tarafında bir sonucu vardır: tek bir kişinin yüzü üzerine kurulmuş bir tanıtım filmi, o kişi rızasını geri aldığında kullanılamaz hâle gelebilir. Kurguda kişilere bağımlılığı azaltmak, yedek planlar çekmek ve paylaşılan içeriklerin listesini tutmak işinizi kolaylaştırır.
Drone, canlı yayın ve güvenlik kamerası
Drone ile çekilen görüntülerde de kişiler tanınabiliyorsa aynı ilkeler geçerlidir; SHGM'nin İHA talimatı da dayandığı mevzuat arasında kişisel verilerin korunmasına ilişkin kanunu sayar. Komşu mülkleri ve tanınabilir kişileri görüntülemekten kaçınmak gerekir.
KVKK Kurulu'nun turistik tanıtım amacıyla yapılan canlı yayınlar hakkında bir kamuoyu duyurusu bulunur; mekânınızdan kesintisiz canlı yayın yapmayı düşünüyorsanız bu duyuruyu okuyun. Güvenlik kamerası kayıtları ise farklı bir amaçla tutulur; bu kayıtları tanıtım içeriği olarak ya da bir müşteriyi teşhir etmek için paylaşmak ciddi sorunlara yol açabilir.
Sık sorulan sorular
İzinsiz video çekmek suç mu?
Bu soru ceza hukukunun alanına girer ve cevabı olayın koşullarına bağlıdır; bu yazıda bu konuda bir değerlendirme yapmıyoruz. Kişisel verilerin korunması açısından ise tanınabilir bir kişinin görüntüsünü tanıtım amacıyla paylaşmak için rızasının alınması gerekir. Somut durum için avukata danışın.
Kapıya çekim yapılmaktadır yazısı asmak yeterli mi?
Bilgilendirme yapmak önemlidir, ancak bir tabela kişinin tanıtım amaçlı paylaşıma açık rıza verdiği anlamına gelmez. Açık rıza belirli bir konuya ilişkin ve kişinin özgür iradesiyle verilmelidir. Tabelayı bilgilendirmenin bir parçası olarak düşünün, rızanın yerine koymayın.
Yüzü görünmeyen müşteriyi paylaşabilir miyim?
Kişi tanınamıyorsa risk belirgin biçimde azalır. Ancak tanınabilirlik yalnızca yüzle ilgili değildir; dövme, kıyafet, araç plakası ya da ortam da kişiyi belirlenebilir kılabilir. Emin olamadığınız karede izin almak ya da kareyi kullanmamak daha güvenlidir.
Müşteri bizi etiketleyerek paylaşım yaptı, yeniden paylaşabilir miyim?
Kişinin kendi hesabında paylaşması, işletmenin o içeriği kendi tanıtımında kullanmasına onay verdiği anlamına gelmez. Yeniden paylaşmadan önce kısa bir mesajla izin isteyin ve yanıtı saklayın. İçerikte başka kişiler de görünüyorsa ayrıca dikkat edin.
Çalışanlarım için iş sözleşmesindeki genel madde yeterli mi?
Genel ve ucu açık onay cümleleri açık rıza ölçütlerini karşılamayabilir. Tanıtım içeriklerinde yer alacak çalışan için amaca özel, ayrı ve gönüllü bir onay almak daha sağlıklıdır. Metinlerinizi bir veri koruma uzmanına gözden geçirtin.
Ajans çekim yaptıysa sorumluluk ajansta mı?
İşletme, kendi tanıtımı için işlenen veriler bakımından sorumluluk taşımaya devam eder; ajansın çekimi yapmış olması bunu değiştirmez. Bu yüzden onayların kimde saklanacağını ve kaldırma taleplerinin nasıl işleneceğini ajansla baştan konuşun. Kavron Media'da bunu çekim öncesi netleştiririz.
Projenizi konuşalım.
Ne yapmak istediğinizi kısaca anlatın, size uygun planla dönüş yapalım.